Wprowadzenie
Transport poprzez rosnący poziom zanieczyszczeń powietrza, wody i gleby, narastającą kongestię oraz wpływ na zmianę klimatu stał się jedynym z głównych sprawców zagrożenia środowiska naturalnego. Zmniejszenie natężenia ruchu i niekorzystnego oddziaływania transportu drogowego na środowisko oraz rozwój transportu intermodalnego, to główne założenia programu Marco Polo II przyjętego przez Parlament Europejski w ubiegłym roku. Program promuje rozwój "morskich autostrad", które przejmą część transportu lądowego oraz przyczyni się do zmniejszenia natężenia transportu drogowego poprzez racjonalizację procesów logistycznych i łańcucha dostaw. Program jest wdrażany w latach 2007-2013.
Prognozy rozwoju gospodarczego przewidują, że do 2015 r. w wyniku aktywizacji wymiany towarowej związanej z rozszerzeniem UE nastąpi wzrost potrzeb przewozowych o ok. jedną trzecią. Jednym z głównych kierunków polityki transportowej krajów UE jest zmniejszanie degradacyjnego wpływu transportu na środowisko naturalne, które przejawia się we wspieraniu przyjaznych dla środowiska gałęzi i technologii przewozów, w tym transportu wodnego śródlądowego.
Osiągnięcie założonego celu wymaga pokonania obecnych problemów oraz szerszego wsparcia rozwoju żeglugi śródlądowej. Wyrazem intensyfikacji działań w tym kierunku jest przedstawiony przez Komisję Europejską ds. Transportu w dniu 17.01.2006 r. Zintegrowany Europejski Program Działań na rzecz żeglugi Śródlądowej (NAIADES), który skupia się na pięciu obszarach strategicznych, w tym stworzeniu, koordynowaniu rozwoju i wdrożeniu systemu RIS w Europie, w ramach tworzenia odpowiedniej infrastruktury transportu wodnego śródlądowego.
Dyrektywa 2005/44/WE parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 07 września 2005 r. w sprawie zharmonizowanych usług informacji rzecznej (RIS) na śródlądowych drogach wodnych we Wspólnocie (Dz. U. L255/152 z dnia 30.09.2005 r.) ustanawia ramy prawne rozmieszczenia i warunków korzystania z RIS we Wspólnocie w celu wsparcia transportu wodnego śródlądowego, mając na uwadze zwiększenie jego bezpieczeństwa, wydajności i poprawy oddziaływania na środowisko naturalne oraz usprawnienia współdziałania z innymi gałęziami transportu. Obowiązek wdrożenia RIS obejmuje wszystkie śródlądowe drogi wodne o znaczeniu międzynarodowym, które łączą się z innymi drogami wodnymi o tym samym standardzie, tj. począwszy od IV klasy drogi wodnej wg klasyfikacji EKG ONZ z 1992 r.
Zgodnie z przygotowywaną nowelizacją "Ustawy o żegludze śródlądowej" - RIS obejmie łącznie 97,3 km dróg wodnych w Polsce:
| Lp | Akwen | [km] |
|---|---|---|
| 1 | Jezioro Dąbie do granicy z morskimi wodami wewnętrznymi | 9,5 |
| 2 | Rzeka Odra od miejscowości Ognica do Przekopu Klucz-Ustowo i dalej jako rzeka Regalica do jeziora Dąbie | 44,6 |
| 3 | Rzeka Odra Zachodnia: | |
| a. Od jazu w miejscowości Widuchowa (704,1 km Odry) do granicy z morskimi wodami wewnętrznymi wraz z bocznymi odgałęzieniami | 33,6 | |
| b. Przekop Klucz-Ustowo łączący rzekę Odrę Wschodnią z rzeką Odrą Zachodnią | 2,7 | |
| 4 | Rzeka Parnica i Przekop Parnicki od rzeki Odry Zachodniej do granicy z morskimi wodami wewnętrznymi | 6,9 |
Odcinek ten zostanie wydłużony i obejmować będzie całą dolną Odrę od Kostrzyna (połączenie Odry z drogą wodą Wisła - Odra) do Szczecina, po zakończeniu planowanych w 2016 r. zamierzeń modernizacyjnych zabudowy hydrotechnicznej, realizowanych w ramach Programu dla Odry 2006.